Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
Start
Dialekt


Zasady pisowni literackiego dialektu kurpiowskiego - Jerzy Rubach PDF Drukuj Email
Wpisany przez Administrator   
poniedziałek, 31 maja 2010 07:55

Z książki                                                  "Zasady pisowni literackiego dialektu kurpiowskiego"

Jerzy Rubach

University of Iowa / Uniwersytet Warszawski

Lista reguł literackiego dialektu kurpiowskiego

Reguła I: ubezdźwięcznianie końcowe

Spółgłoski dźwięczne[1] są zastępowane przez bezdźwięczne na końcu wyrazu, czyli

b, w, d, z, dz, rz, ź, dź, g   →   p, f, t, s, c, sz, ś, ć, k.

 

Reguła II: wymowa litery u

Literę u w pisowni kurpiowskiej wymawia się jak literę u w pisowni ogólnopolskiej.

 

Reguła III: wymowa litery e

Literę e w pisowni kurpiowskiej wymawia się jak literę e w pisowni ogólnopolskiej.

 

Reguła IV: wymowa litery ї

Literę ї w pisowni kurpiowskiej wymawia się jako głoskę pośrednią pomiędzy

ogólnopolskim i a kurpiowskim y.

 

Reguła V: występowanie litery ї

Literę ї pisze się po literach ś, ź, ć, dź, ń oraz j.

 

Reguła VI: wymowa litery y

Literę y w pisowni kurpiowskiej wymawia się jako głoskę pośrednią pomiędzy

ogólnopolskim y a i.

 

Reguła VII: pisownia litery y

W kurpiowskim pisze się y zamiast ogólnopolskiego i po literach l, k, g, ch, h.

Reguła VIII: wymowa litery a

Literę a w pisowni kurpiowskiej wymawia się jako przednie a.

 

Reguła IX: wymowa litery å

Literę å w pisowni kurpiowskiej wymawia się jako tylne a.

 

Reguła X: wymowa ó

Literę ó w pisowni kurpiowskiej wymawia się jako głoskę pośrednią pomiędzy

ogólnopolskim o a u.

 

Reguła XI: pisownia ó przed spółgłoskami nosowymi

Przed m, n oraz ń zamiast ogólnopolskiego o zawsze występuje ó.

 

Reguła XII: wymowa litery é

Literę é w pisowni kurpiowskiej wymawia się jako głoskę pośrednią pomiędzy

ogólnopolskim e a i.

 

Reguła XIII: wymowa litery ë

Literę ë wymawia się jako głoskę pośrednią pomiędzy ogólnopolską głoską y a

głoską a.

 

Reguła XIV: występowanie litery ë

Literę ë pisze się zamiast ogólnopolskiego e jeżeli znajduje się ono przed m, n lub ń.

 

 

Reguła XV: wymowa liter ę i ą

Litery ę i ą wymawia się jako nosowe ë w przypadku ę i jako nosowe ó w

przypadku ą.

 

Reguła XVI: pisownia ę i ą na końcu wyrazu

Na końcu wyrazu zamiast ogólnopolskiego ę piszemy ë a zamiast ą – piszemy ó.

 

Reguła XVII: pisownia spółgłosek miękkich

Głoski miękkie ś, ź, ć, dź, ń zapisywane są zawsze jako ś, ź, ć, dź, ń niezależnie od

kontekstu, w którym występują.

 

Reguła XVIII: kurpiowskie odpowiedniki miękkich wargowych

język ogólnopolski      dialekt kurpiowski

p’[2]

b’                                bź

f’                                 ś

w’                               ź

m’                               ń

 

Reguła XIX: miękkie wargowe w języku ogólnopolskim

Spółgłoski wargowe p, b, f, w, m są miękkie jeżeli po nich znajduje się litera i.

 

Reguła XX: twarde k, g, ch

Po k, g, ch (lub h) zamiast i albo ї zawsze pisze się i wymawia y.

 

Reguła XXI: mazurzenie

Ogólnopolskie cz, dż są zastępowane w kurpiowskim przez c, dz, natomiast sz, ż

zastępowane najczęściej przez s, z a rzadziej przez ś, ź.

 

Reguła XXII: pisownia i wymowa rz

W dialekcie kurpiowskim pisze się i wymawia rz tak jak w języku ogólnopolskim.

 

Reguła XXIII: pisownia głoski j

Jedynym prawidłowym zapisem głoski j jest litera j.

 

Reguła XXIV: pisownia głosek protetycznych

W dialekcie kurpiowskim wyrazy ogólnopolskie zaczynające się od i poprzedza się

literą j a wyrazy zaczynające się od u, o, a poprzedza się literą ł.

 

Reguła XXV: ubezdźwięcznianie w czasie przeszłym

W kurpiowskich odpowiednikach ogólnopolskich czasowników typu mógł, mogłem,

mogłeś piszemy literę oznaczającą spółgłoskę bezdźwięczną, a więc k, mókëm,

k.


[1] Reguła ta nie dotyczy spółgłosek nosowych m, n, ń oraz spółgłosek r i l, czyli w wyrazie dom spółgłoska m pozostaje dźwięczna.

[2] Jak już wcześniej wspomniałem, apostrof ’ oznacza miękkość.

Poprawiony: poniedziałek, 31 maja 2010 07:58
 


Copyright © 2017 Witamy w Lemanie. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Joomla! jest wolnym oprogramowaniem dostępnym na licencji GNU GPL.